Czy sprawca wypadku może żądać od ubezpieczyciela zwrotu świadczenia?


Z uwagi na powszechność korzystania z pojazdów w życiu codziennym, każdy z nas narażony jest na spowodowanie wypadku komunikacyjnego. Jeżeli wskutek takiego zdarzenia, inna osoba odniosła obrażenia polegające na naruszeniu czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwające dłużej niż 7 dni, wobec sprawcy zostanie wszczęte postępowanie karne.

 

W omawianej sytuacji, sądowi przysługuje uprawnienie do zastosowania wobec skazanego środka kompensacyjnego polegającego na zapłacie na rzecz pokrzywdzonego odszkodowania, zadośćuczynienia lub nawiązki. Niejednokrotnie, w przypadku poważniejszych obrażeń lub niestety śmierci pokrzywdzonego, kwota ta może osiągnąć niebagatelną wysokość. Jeśli pojazd posiadał aktualne ubezpieczenie OC, to powstaje pytanie, czy sprawca nie mógłby następnie żądać od ubezpieczyciela zwrotu zapłaconego świadczenia?

 

Na tak postawione pytanie – co do zasady – należy odpowiedzieć twierdząco! Sens i cel obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej sprawcy polega przecież właśnie na tym, aby w ostatecznym rozrachunku, koszt naprawienia szkody, zadośćuczynienia, czy nawiązki – w granicach określonych w ustawie i umowie – pokrył ubezpieczyciel w zamian za zapłaconą składkę.

 

Wśród argumentów uzasadniających możliwość żądania od ubezpieczyciela zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego podnosi się również, że gdyby orzeczenie w postępowaniu karnym środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia lub nawiązki wyłączało możliwość regresu ze strony sprawcy wypadku w stosunku do ubezpieczyciela, oznaczałoby to, że wyłącznie poszkodowany decyduje, czy odszkodowanie ma zapłacić ubezpieczony sprawca, czy też ubezpieczyciel.

 

Reasumując, sprawca wypadku komunikacyjnego, wobec którego orzeczono na podstawie art. 46 § 1 lub 2 k.k. obowiązek naprawienia szkody, zadośćuczynienie lub nawiązkę, może domagać się od ubezpieczyciela – na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów – zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego.

 

Należy jednak pamiętać, że uprawnienia te nie przysługują kierującemu, który:

  1. wyrządził szkodę umyślnie, w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo po użyciu środków odurzających, substancji psychotropowych lub środków zastępczych w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;
  2. wszedł w posiadanie pojazdu wskutek popełnienia przestępstwa;
  3. nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym, z wyjątkiem przypadków, gdy chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia albo o pościg za osobą podjęty bezpośrednio po popełnieniu przez nią przestępstwa;
  4. zbiegł z miejsca zdarzenia.

 

Zdarza się jednak, że pomimo wskazanych możliwości, firmy ubezpieczeniowe pod różnym pretekstem odmawiają spełnienia przedmiotowego żądania. W takiej sytuacji, warto skorzystać z pomocy adwokata. Kancelaria Adwokacka Tomasza Knapika posiada doświadczenie w tego typu sprawach, zarówno w postępowaniu przedsądowym, jak i sądowym.

 


Nota prawna

Informacje zamieszczone na niniejszej stronie internetowej mają jedynie charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej w jakiejkolwiek sprawie. W związku z tym, Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności z tytułu powstania jakichkolwiek szkód, wynikających lub będących w związku z jakąkolwiek treścią zamieszczoną na niniejszej stronie internetowej. W każdym przypadku, osoby zainteresowane uzyskaniem informacji związanych z treściami zawartymi na stronie internetowej powinny zasięgnąć porady Kancelarii. Treści zawarte na niniejszej stronie internetowej są aktualne na dzień ich zamieszczenia, a Kancelaria nie może zagwarantować ich aktualności czy przydatności w każdym stanie faktycznym i w każdym czasie.

Kobieta słucha bicie serca rannego człowieka leżącego na drodze po wypadku samochodowym – pl.depositphotos.com

Jakie są obowiązki osób uczestniczących w zdarzeniu objętym ubezpieczeniem OC?

W przypadku zaistnienia kolizji lub wypadku drogowego, z powodu towarzyszących temu emocji, bardzo łatwo możemy zapomnieć o obowiązkach, do jakich  jesteśmy w takich sytuacjach zobowiązani. M.in. często pojawia się wątpliwość, czy należy wzywać Policję, a także jakie informacje powinniśmy uzyskać do sprawcy?

W razie zaistnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem obowiązkowym OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, osoba uczestnicząca w nim, jest obowiązana do:

  1. przedsięwzięcia wszystkich środków w celu zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu zdarzenia, starania się o złagodzenie skutków zdarzenia oraz zapewnienia pomocy lekarskiej poszkodowanym, jak również w miarę możliwości zabezpieczenia mienia osób poszkodowanych;
  2. zapobieżenia, w miarę możliwości, zwiększeniu się szkody;
  3. niezwłocznego powiadomienia Policji o zdarzeniu, o ile doszło do wypadku z ofiarami w ludziach lub do wypadku powstałego w okolicznościach nasuwających przypuszczenie, że zostało popełnione przestępstwo.

W przypadku zaistnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem obowiązkowym OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, uczestnicząca w nim osoba objęta tym ubezpieczeniem jest ponadto obowiązana do:

  1. udzielenia pozostałym uczestnikom zdarzenia niezbędnych informacji koniecznych do identyfikacji zakładu ubezpieczeń, łącznie z podaniem danych dotyczących zawartej umowy ubezpieczenia;
  2. niezwłocznego powiadomienia o zdarzeniu zakładu ubezpieczeń, udzielając mu niezbędnych wyjaśnień i przekazując posiadane informacje.

Jakie mogą być konsekwencje niedopełnienia wymienionych obowiązków?

Jeżeli osoba objęta ubezpieczeniem obowiązkowym odpowiedzialności cywilnej lub osoba występująca z roszczeniem, z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, nie dopełniła powyższych obowiązków, a miało to wpływ na ustalenie istnienia lub zakresu ich odpowiedzialności cywilnej bądź też na zwiększenie rozmiarów szkody, zakład ubezpieczeń może dochodzić od tych osób zwrotu części wypłaconego uprawnionemu odszkodowania lub ograniczyć wypłacane tym osobom odszkodowanie. Ciężar udowodnienia faktów, uzasadniających zwrot zakładowi ubezpieczeń części odszkodowania lub ograniczenia odszkodowania, spoczywa na zakładzie ubezpieczeń.

 


Nota prawna

Informacje zamieszczone na niniejszej stronie internetowej mają jedynie charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej w jakiejkolwiek sprawie. W związku z tym, Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności z tytułu powstania jakichkolwiek szkód, wynikających lub będących w związku z jakąkolwiek treścią zamieszczoną na niniejszej stronie internetowej. W każdym przypadku, osoby zainteresowane uzyskaniem informacji związanych z treściami zawartymi na stronie internetowej powinny zasięgnąć porady Kancelarii. Treści zawarte na niniejszej stronie internetowej są aktualne na dzień ich zamieszczenia, a Kancelaria nie może zagwarantować ich aktualności czy przydatności w każdym stanie faktycznym i w każdym czasie.

Designed by Freepik

Czy koszty pomocy adwokata mieszczą się w ramach odszkodowania OC?

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odszkodowanie za wypadek komunikacyjny od ubezpieczyciela ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.

W świetle powyższego ujawniło się zagadnienie, czy poniesiony na etapie postępowania przedsądowego koszt zastępstwa poszkodowanego przez pełnomocnika wobec zakładu ubezpieczeń podlega kompensacji w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych?

Stanowiska sądów orzekających o coraz częściej zgłaszanych przez osoby poszkodowane roszczeniach dotyczących zwrotu wydatków poniesionych na wynagrodzenie pełnomocnika zastępującego je w postępowaniu przedsądowym (tzw. likwidacyjnym), w celu ustalenia zakresu odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczycieli z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, charakteryzowały się dużą rozbieżnością w tym zakresie.

Na powyższe pytanie odpowiedzi udzielił więc Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 13 marca 2012 r., III CZP 75/11 wskazując, że „uzasadnione i konieczne koszty pomocy świadczonej przez osobę mającą niezbędne kwalifikacje zawodowe, poniesione przez poszkodowanego w postępowaniu przedsądowym prowadzonym przez ubezpieczyciela, mogą w okolicznościach konkretnej sprawy stanowić szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.)”.

 


Nota prawna

Informacje zamieszczone na niniejszej stronie internetowej mają jedynie charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej w jakiejkolwiek sprawie. W związku z tym, Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności z tytułu powstania jakichkolwiek szkód, wynikających lub będących w związku z jakąkolwiek treścią zamieszczoną na niniejszej stronie internetowej. W każdym przypadku, osoby zainteresowane uzyskaniem informacji związanych z treściami zawartymi na stronie internetowej powinny zasięgnąć porady Kancelarii. Treści zawarte na niniejszej stronie internetowej są aktualne na dzień ich zamieszczenia, a Kancelaria nie może zagwarantować ich aktualności czy przydatności w każdym stanie faktycznym i w każdym czasie.

Biznes fotografie designed by Pressfoto – Freepik.com

Odszkodowanie za śmierć osoby bliskiej

Do śmiertelnego wypadku może dojść w różnych okolicznościach, np. wskutek wypadku komunikacyjnego, wypadku przy pracy czy innego nieszczęśliwego zdarzenia. Bez względu na to, jaka jest jego przyczyna, przedwczesna śmierć poszkodowanego zawsze łączy się z osobistą tragedią dla najbliższych członków rodziny zmarłego. W takich okolicznościach mogą one domagać się od sprawcy wypadku stosownej rekompensaty za doznaną krzywdę oraz pogorszenie sytuacji materialnej.

 

Czy warto ubiegać się odszkodowania za śmierć osoby bliskiej?

 

Warto. Jakkolwiek żadne pieniądze nie są w stanie przywrócić życia ukochanej osobie, to jednak mogą one pomóc odnaleźć się rodzinie w nowej rzeczywistości. Świadczenia finansowe przysługujące z powodu śmierci osoby bliskiej mają na celu:

  • zwrot kosztów leczenia i pogrzebu,
  • stałe dostarczanie środków utrzymania o charakterze alimentacyjnym, do jakich zobowiązana była osoba zmarła,
  • naprawienie szkody wywołanej znacznym pogorszeniem aktualnej i przyszłej sytuacji materialnej osób bliskich,
  • rekompensatę bólu, cierpienia i poczucia osamotnienia;

 

Jakie roszczenia przysługują w przypadku śmierci poszkodowanego?

 

  1. Zwrot kosztów leczenia i pogrzebu

Jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł, niezależnie od tego czy jest spadkobiercą poszkodowanego. Granice tego obowiązku wyznaczają zwyczaje przyjęte w danym środowisku. Należy przez to rozumieć zwykle ponoszone wśród określonego kręgu podmiotów koszty związane z pochowaniem zmarłego (nabycie trumny, przewóz zwłok, koszty samej ceremonii pogrzebowej, kwiaty i wieńce, stypa, a później także wystawienie nagrobka). Ustalając zwyczaje panujące w danym środowisku należy kierować się kryteriami obiektywnymi, oczywiście odniesionymi do pewnego kręgu podmiotów. Nie można utożsamiać określenia „zwyczaje przyjęte w danym środowisku” z kosztami poniesionymi przez konkretną osobę w konkretnym przypadku. Co istotne, zgodnie z uchwałą pojętą przez Sąd Najwyższy, zasiłek pogrzebowy nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu niniejszego odszkodowania.

 

  1. Renta

Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego. Zasądzenie przedmiotowej renty nie jest zależne od tego, czy obowiązek alimentacyjny zmarłego był stwierdzony prawomocnym wyrokiem, ani od tego, czy zmarły obowiązek ten wypełniał. W procesie odszkodowawczym sąd powinien poczynić ustalenia, czy w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego roszczenia alimentacyjne byłyby zasadne i przez jaki okres.

 

  1. Jednorazowe odszkodowanie

Najbliżsi członkowie rodziny zmarłego mogą domagać się stosownego odszkodowania, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Przy ocenie znacznego pogorszenia sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny zmarłego należy brać pod uwagę ogół czynników mających wpływ na ukształtowanie sytuacji życiowej tych osób. Ocena „znacznego pogorszenia” zależna jest od rozmiarów ujemnych następstw natury majątkowej wywołanych przez śmierć osoby najbliższej, zarówno już istniejących, jak i dających się na podstawie zasad doświadczenia życiowego przewidzieć w przyszłości.

 

  1. Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej

Najbliżsi członkowie rodziny zmarłego mogą także domagać się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie to ma na celu kompensatę doznanej krzywdy i ma pomóc im dostosować się do nowej rzeczywistości przez najbliższych członków rodziny zmarłego. Ma także na celu złagodzenie cierpienia wywołanego utratą osoby bliskiej. Okoliczności wpływające na wysokość tego świadczenia, to między innymi: dramatyzm doznań osób bliskich zmarłego, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, charakter i rodzaj zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu pozostałych członków rodziny, stopień w jakim pozostali członkowie będą umieli odnaleźć się w nowej rzeczywistości i na ile zdolni są zaakceptować obecny stan rzeczy. Na rozmiar krzywdy mają także wpływ rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobę zmarłą, a także wiek zmarłego. Jednocześnie wysokość zadośćuczynienia musi być rozważana indywidualnie i przedstawiać dla poszkodowanego odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej, przy czym należy kierować się kryteriami zobiektywizowanymi, nie zaś poprzestawać na subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego.

 

W jakim terminie można domagać się odszkodowania?

 

Odszkodowania i zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby można dochodzić nawet do 20 lat od daty jej śmierci.

 

Masz pytania? Zapraszamy do kontaktu.

 


Nota prawna

Informacje zamieszczone na niniejszej stronie internetowej mają jedynie charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej w jakiejkolwiek sprawie. W związku z tym, Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności z tytułu powstania jakichkolwiek szkód, wynikających lub będących w związku z jakąkolwiek treścią zamieszczoną na niniejszej stronie internetowej. W każdym przypadku, osoby zainteresowane uzyskaniem informacji związanych z treściami zawartymi na stronie internetowej powinny zasięgnąć porady Kancelarii. Treści zawarte na niniejszej stronie internetowej są aktualne na dzień ich zamieszczenia, a Kancelaria nie może zagwarantować ich aktualności czy przydatności w każdym stanie faktycznym i w każdym czasie.